• BIST 99.785
  • Altın 274,984
  • Dolar 5,7492
  • Euro 6,3925
  • Adana : 19 °C
  • Osmaniye : 21 °C
  • İçel : 24 °C
  • Hatay : 19 °C
  • Kmaraş : 17 °C

?er Ekseniyle Balay?nda ABD

06.11.2013 14:52
Prof. Dr. Esat ARSLAN

Prof. Dr. Esat ARSLAN

Suriye’de kan gövdeyi götürüp, her gün “Mini Kerbela”lar ya?an?rken, Bat?n?n ?ran, M?s?r ve Suriye’yle Balay? devam etmektedir. Bu durumu M?s?r’daki Sa??r Sultan de?il, General Sisi de bilmektedir. üstüne üstlük ABD D??i?leri Bakan? Kerry’nin, Cumhurba?kan? Mursi’nin yarg?lanmas?na karar verildi?i gün M?s?r’daki darbeci generallere destek için Ba?kent Kahire’de olmas? bunun aç?k bir göstergesidir. Bu dolayl? tutum dünya savunma sanayisinin yüzde 55’ini elinde tutan ABD ile M?s?r sanayisinin yüzde 40’?n? elinde tutan M?s?rl? Generaller için rasyonel bir aç?l?md?r.

Ayn? destek daha bir ay önce hem de kimyasal silah kulland??? aç?k seçik belli olan Suriye’ye ve bizzat Be??ar Esed’e ABD yönetimi taraf?ndan gösterilmi?ti. ?nsan?n “Bu ne perhiz, bu ne lahana tur?usu” diyesi geliyor, ama durum bu… An?msayal?m, Suriye’nin elinde bulunan kimyasal silahlar? imha etme sürecine ba?lamas?yla birlikte ABD’nin Suriye’ye gerçekle?tirece?i olas? müdahale sadece engellenmekle kal?nmam??, ayn? zamanda bizzat ABD D??i?leri Bakan? Kerry taraf?ndan Be??ar Esad'?n anla?maya uydu?u için övgüyle de an?lm??t?r. Bu ?ekilde Obama'n?n bin bir zorluklarla terennüm etmeye çal??t??? s?n?rl? müdahale tercihi bir sonraki bahara denilerek, âdeta rafa kald?r?lm??t?r. Gelinen bu noktada, ABD’nin oldukça ihtiyatl? ve temkinli yakla??m?n? “Silahlar kaybetti, diplomasi kazand?.” biçiminde de?erlendirilebilir mi? Yak?nda neredeyse Be??ar Esed’in Bar?? Havarisi seçilmesi ya da Nobel’e aday gösterilmesi bile gündeme gelebilece?i bile dü?ünülmektedir.

?imdi de gelelim ABD-?ran ili?kilerine… Ya peki, Ruhani ?ran Cumhurba?kan? seçildikten sonra son dönemdeki ?ran ile ABD ili?kilerine ne denilmeli? ABD-?ran ili?kilerindeki de?i?im, Ortado?u’da ve bölge siyasetinde “oyun de?i?tirici” niteliktedir. Obama BM Genel Kurulunda Cumhurba?kan? Hasan Ruhani'yle el s?k??may? çok arzu etmesine kar??n, ?ran’daki iç dinamikler pek bu duruma izin vermedi?i bahanesini ileri sürerek ABD üst düzey yetkilileri gayri resmi görü?melere aç?k olduklar?n? bildirmekten de geri duramam??lard?r. ABD’nin bu duruma haz?r oldu?unu ancak ?ranl?lar?n bu a?amada el s?k??man?n kendileri için çok karma??k oldu?unu söylemelerini de becerebilmi?lerdir.

Bütün bunlardan sonra, ABD D??i?leri Bakan? Kerry’nin ?ran ve M?s?r’daki faaliyetlerine ve Suriye’ye gösterdi?i övgüye kar??l?k Ba?bakan Erdo?an’?n Suriye liderini “devlet terörünü kullanan bir terörist” ve hâlâ?am'daki Yezid” olarak nitelemesi pek de ak?lc? görünmemektedir. Ancak özellikle Suriye halk?n?n ya?amak zorunda b?rak?ld??? bunca s?k?nt?ya kar??l?k, Ba?bakan?n, Suriye Devlet Ba?kan? Be??ar Esed'i sert sözlerle ele?tirmesi, Türkiye’nin katlanmak zorunda kald??? bedel için anla??labilir bir tepki olarak da görülmektedir. ?nan?lmaktad?r ki, Türkiye bölgede bütün olaylara yakinen ?ahit oldu?u veçhile Suriye'de iç sava? uzad?kça El Kaide daha da güç kazanaca??, Lübnan ve ürdün’ün daha fazla istikrars?zla?aca??, böyle devam etti?i takdirde dünya önümüzdeki y?lda bir 60 bin Suriyelinin daha öldürülmesine kayg?s?z kalaca??n?n bilincinde bulunulmaktad?r. Birle?mi? Milletler, NATO ve Bat? günü kurtarmaya çal???rken, Türkiye için hâlâ Esed'li bir Suriye olas?l??? ufukta görünmemektedir. Görünen odur ki, Ankara'n?n tüm senaryolar?, Esed'in gitmesi üzerine kurgulanm??t?r. Âdeta kendisini Suriye'de en iyi sonuç olarak gördü?ü rejim de?i?ikli?ine kilitleyen ve di?er olas?l?klara kap?s?n? kapatan bir Ankara, alm?? oldu?u gereksiz bir risk nedeniyle u?rad??? maddi kay?plar bir yana, sa?duyu sahibi çevreler taraf?ndan ele?tiriler alma?a ba?lad??? da görülmektedir. Türkiye; diplomasi, yumu?ak güç, ekonomik araçlar, uluslararas? i?birli?i, askerî güç gibi elindeki d?? politika araçlar?yla Suriye'deki mevcut rejimi de?i?tirme olana??na sahip olamad??? halde, tüm Suriye politikas?n? Suriye muhalefetine endekslenmi? oldu?u da görülmektedir. Burada sorulmak gerekir ki, Türkiye’ye mücavir alanlarda kendisini oyun kurucu yumu?ak güç olarak tan?mlayan bir aktörün “rejim de?i?ikli?i” gibi askeri güç vas?talar?na ba?vurma sonucunu getirebilecek hedefler koymas? hiçbir ?ekilde rasyonel görülmedi?i gibi, içinde bulunulan paradoksu da göstermektedir. Bu temel çeli?ki süratle sorgulanarak, mevcut yol haritas?, bölgeye özgü ve uygun hale getirilebilmesi ehven-i ?er olarak de?erlendirilmektedir. Türkiye son zamanlarda a??r? bir ?ekilde odakland??? Suriye ve M?s?r’? b?rak?p, d?? politika eksenini, ?ran’a ?srail’e ABD ve AB’ye çevirmelidir. Ayr?ca önemle ifade edilmelidir ki, “Zarar?n neresinden dönülürse kârd?r”, ünlü Türk atasözünün ????? alt?nda, geri dönü?ü imkâns?z olan belirsizliklerle dolu ve riskli bir yolda bulunulmas? da her zaman oldu?u gibi rasyonellikten uzak görünmektedir. Sevgili Okurlar, son zamanlarda eksen kaymas?ndan muzdarip Türkiye’nin yüzünün bat?ya dönmesinden ba?kaca ç?kar yolu bulunmamaktad?r.

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2010 Adana Yorum | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0322 290 27 16 / 0532 268 05 48 | Haber Yazılımı: CM Bilişim